Dünya ve Türkiye'de Turizm

Modern çağın en hızlı büyüyen sektörlerinden biri olan turizm, küresel ekonomik büyümenin ve istihdamın temel direklerinden biri haline gelmiştir. 1950 yılında 25 milyon olan uluslararası turist sayısı, 2012 yılında ilk kez 1 milyar eşiğini aşmıştır. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) verilerine göre 2025 yılında uluslararası turist sayısı 1,5 milyara ve küresel turizm harcamaları 2,2 trilyon dolara ulaşmıştır.

Doğal güzellikleri, tarihi ve kültürel zenginliği ile turizm açısından büyük potansiyel barındıran Türkiye, 1960'lı yıllarda 100 bine yakın yabancı ziyaretçi ağırlarken 2025'te yaklaşık 63 milyon turist ve 65 milyar dolar gelirle dünyada en çok turist çeken ilk 5 ülke arasında yer almıştır.

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre Türkiye genelinde toplam 21.935 konaklama tesisi bulunmaktadır. Bu tesislerdeki toplam yatak sayısı ise 1.955.559'dur. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre 2025 yılı Haziran ayı itibariyle Türkiye genelinde turizm sektöründe istihdam edilen personel sayısı 1.637.789 kişidir.

2026-2028 orta vadeli program kapsamında "turizm gelirinin artırılması, mevcut pazarların güçlendirilmesi, yeni pazarların oluşturulması amacıyla tanıtım faaliyetleri yürütülmesi, turizmin çeşitlendirilerek tüm yıla ve ülke geneline yaygınlaştırılması" hedeflenmektedir.

"Geleceğe Miras" projesi kapsamında hızlanan arkeolojik kazı ve restorasyon çalışmalarıyla kültür turizmi güçlendirilirken; sağlık, gastronomi, kongre, inanç, kış, şehir ve alışveriş turizmi yeni modelin bileşenleri arasında yer almaktadır.

Deniz, kum ve su temizliği standartlarını uluslararası düzeyde belgeleyen Mavi Bayrak, dünya genelinde 50'den fazla ülkede uygulanan saygın bir çevre ödülüdür. Uluslararası Çevre Eğitim Vakfı'nın (FEE) 2026 yılı verilerine göre Türkiye, 580 plajıyla İspanya ve Yunanistan'ın ardından dünya üçüncüsü olmuştur. Bu başarıda en büyük pay Antalya'nın: 232 Mavi Bayraklı plajıyla Antalya, şehirler sıralamasında dünya birincisi konumundadır.

2026 yılı değerlendirmesinde Mavi Bayraklı plaj sayısı bir önceki yıla göre 577'den 580'e yükselmiştir. Plajların yanı sıra 30 marina, 18 turizm teknesi ve 26 bireysel yat da Mavi Bayrak almaya hak kazanmış; Türkiye, turizm tekneleri kategorisinde dünya dördüncülüğünü korumuştur. Bu sonuçlar, kıyılarımızın çevresel sürdürülebilirlik standartlarında uluslararası ölçekte güçlü bir marka haline geldiğini göstermektedir.

Anadolu toprakları, dokuz bin yılı aşan yerleşim tarihiyle antik kentler, tarihi eserler ve zengin müze koleksiyonlarının buluştuğu adeta açık hava müzesi niteliğindedir. Efes'ten Truva'ya, Göbeklitepe'den Kapadokya'nın kayalık vadilerine uzanan bu miras, Türkiye'yi UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde en çok esere sahip ülkelerden biri haline getirmiştir. 2025 yılında Sardes ve Bin Tepe Lidya Tümülüsleri'nin eklenmesiyle Türkiye'nin listedeki miras alanı sayısı 22'ye ulaşmıştır.

• UNESCO (Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı) 1945 yılında kurulmuştur.
• 1972 yılında Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın Korunması Sözleşmesi kabul edilmiştir.
• Türkiye 1983 yılında resmi olarak bu sözleşmeye katılmıştır.

Türkiye'nin UNESCO gündemi kalıcı listeyle sınırlı değildir. Dünya Mirası Geçici Listesi'nde 2026 itibarıyla 73'ü kültürel, 3'ü doğal ve 4'ü karma olmak üzere toplam 80 aday alan bulunmaktadır; Termessos, Perge Arkeolojik Alanı, Likya Uygarlığı Antik Kentleri ve Konya Selçuklu Başkenti bu adaylar arasında öne çıkmaktadır.

1. 1Göreme Milli Parkı ve Kapadokya Kayalık Bölgeleri
2. 2Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası
3. 3İstanbul'un Tarihi Alanları
4. 4Hattuşa: Hitit Başkenti
5. 5Nemrut Dağı
6. 6Hierapolis-Pamukkale
7. 7Ksantos-Letoon
8. 8Safranbolu Şehri
9. 9Truva Arkeolojik Alanı
10. 10Selimiye Camii ve Külliyesi (Edirne)
11. 11Çatalhöyük Neolitik Kenti
12. 12Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzajı
13. 13Bursa ve Cumalıkızık
14. 14Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri
15. 15Efes
16. 16Ani Arkeolojik Alanı
17. 17Afrodisias
18. 18Göbeklitepe
19. 19Arslantepe Höyüğü
20. 20Gordion
21. 21Ortaçağ Anadolu Ahşap Direkli Camileri
22. 22Sardes ve Bin Tepe Lidya Tümülüsleri

1. 1Karain Mağarası (Antalya)
2. 2Urartu ve Osmanlı Eski Yerleşimi Ahlat Mezar Taşları (Bitlis)
3. 3Alahan Manastırı (Mersin)
4. 4Alanya (Antalya)
5. 5Harran ve Şanlıurfa (Şanlıurfa)
6. 6İshakpaşa Sarayı (Ağrı)
7. 7Konya Selçuklu Başkenti (Konya)
8. 8Mardin Kültürel Peyzajı (Mardin)
9. 9Selçuklu Kervansarayları Denizli-Doğubayazıt Güzergâhı
10. 10St. Nicholas Kilisesi (Antalya)
11. 11St. Paul Kilisesi, St. Paul Kuyusu ve Tarihî Çevresi (Mersin)
12. 12Sümela Manastırı (Trabzon)
13. 13Likya Uygarlığı Antik Kentleri (Antalya ve Muğla)
14. 14Perge Arkeolojik Alanı (Antalya)
15. 15Sagalassos Arkeolojik Alanı (Burdur)
16. 16Hatay, St. Pierre Kilisesi (Hatay)
17. 17Aizanoi Antik Kenti (Kütahya)
18. 18Beçin Ortaçağ Kenti (Muğla)
19. 19Birgi Tarihî Kenti (İzmir)
20. 20Hacı Bektaş Veli Külliyesi (Nevşehir)
21. 21Hekatomnos Anıt Mezarı ve Kutsal Alanı (Muğla)
22. 22Niğde'nin Tarihî Anıtları (Niğde)
23. 23Mamure Kalesi (Mersin)
24. 24Odunpazarı Tarihî Kent Merkezi (Eskişehir)
25. 25Yesemek Taş Ocağı ve Heykel Atölyesi (Gaziantep)
26. 26Zeugma Arkeolojik Alanı (Gaziantep)
27. 27Laodikeia Arkeolojik Alanı (Denizli)
28. 28Anadolu Selçuklu Medreseleri (Konya, Kayseri, Sivas, Erzurum, Kırşehir)
29. 29Anavarza Antik Kenti (Adana)
30. 30Kaunos Antik Kenti (Muğla)
31. 31Korykos Antik Kenti (Mersin)
32. 32Kültepe - Kanesh Arkeolojik Alanı (Kayseri)
33. 33Çanakkale ve Gelibolu 1. Dünya Savaşı Alanları (Çanakkale)
34. 34Eflatun Pınar: Hitit Kaya Anıtı (Konya)
35. 35İznik (Bursa)
36. 36Ahi Evran Türbesi (Kırşehir)
37. 37Vespasianus - Titus Tüneli (Hatay)
38. 38Zeynel Abidin Camii ve Mor Yakup (St. Jacob) Kilisesi (Mardin)
39. 39Akdamar Kilisesi (Van)
40. 40Aspendos Antik Kenti Tiyatrosu ve Su Kemerleri (Antalya)
41. 41Eshab-ı Kehf Külliyesi (İslami-Osmanlı Sosyal Kompleksi) (Kahramanmaraş)
42. 42Mudurnu Tarihî Ahi Kenti: Ahiliğin Tanıkları (Bolu)
43. 43Dağlık Frigya (Eskişehir, Kütahya, Afyon)
44. 44Stratonikeia Antik Kenti (Muğla)
45. 45Uzunköprü (Edirne)
46. 46İsmail Fakirullah Türbesi ve Işık Kırılma Mekanizması (Siirt)
47. 47Yıldız Sarayı Kompleksi (İstanbul)
48. 48Bodrum Kalesi (Muğla)
49. 49Hacı Bayram Camii ve Çevresindeki Tarihî Alanlar (Ankara)
50. 50Sultan II. Beyazıd Han Külliyesi (Edirne)
51. 51Nuruosmaniye Külliyesi (İstanbul)
52. 52Malabadi Köprüsü (Diyarbakır)
53. 53Tuşpa/Van Kalesi, Van Tarihî Kenti ve Höyüğü (Van)
54. 54Kibyra Antik Kenti (Burdur)
55. 55Yivli Minare Camii (Antalya)
56. 56Assos Arkeolojik Alanı (Çanakkale)
57. 57Ayvalık Endüstriyel Peyzajı (Balıkesir)
58. 58İvriz Kültürel Peyzajı (Konya)
59. 59Priene Arkeolojik Alanı (Aydın)
60. 60Gaziantep Yeraltı Suyu Yapıları: Livas ve Kasteller (Gaziantep)
61. 61Erken Dönem Anadolu Türk Mirası: Danişmend Beyliği Başkenti Niksar (Tokat)
62. 62Justinian Köprüsü (Sakarya)
63. 63Sarıkaya Roma Hamamı (Yozgat)
64. 64Harput Tarihî Kenti (Elazığ)
65. 65İzmir Tarihî Liman Şehri (İzmir)
66. 66Koramaz Vadisi (Kayseri)
67. 67Zerzevan Kalesi ve Mithraeum (Diyarbakır)
68. 68Karatepe Aslantaş Arkeolojik Alanı (Osmaniye)
69. 69Beypazarı Tarihî Kenti (Ankara)
70. 70Mardin Midyat Çevresi (Tur Abdin) Geç Antik ve Orta Çağ Kilise-Manastırları (Mardin)
71. 71Ankara: Modern Bir Cumhuriyet Başkentinin Planlanması ve İnşası (Ankara)
72. 72Ceneviz Ticaret Yolları Üzerindeki Akdeniz'den Karadeniz'e Ticaret Merkezleri ve Tahkimatları (İstanbul, İzmir, Aydın, Bartın, Düzce, Sinop)
73. 73ODTÜ Kampüsü/Yaşayan Modern Kültürel Peyzaj (Ankara)
74. 74Harşena Dağı ve Pontus Kralları Kaya Mezarları (Amasya)
75. 75Güllük Dağı-Termessos Milli Parkı (Antalya)
76. 76Kekova (Antalya)
77. 77Kemaliye Tarihî Kenti (Erzincan)
78. 78Tuz Gölü Özel Doğa Koruma Alanı (Ankara-Konya-Aksaray)
79. 79Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti (Samsun)
80. 80Ballıca Mağarası Tabiat Parkı (Tokat)